مقدمه

اتيسم نوعي اختلال رشدي است که با رفتارهاي ارتباطي و کلامي غيرطبيعي مشخص مي شود علائم اين اختلال در سه سال اول زندگي بروز مي کند اوتیسم یک معلولیت رشدی دائمی است که بر نحوه ای که یک نفر با افراد پیرامون خود ارتباط می گیرد یا با آنها وارد رابطه می شود، تاثیر می گذارد کودکان و بزرگسالانی که اوتیست هستند برای ایجاد یک رابطه قابل فهم دیگران مشکل دارند توانایی آنها برای ایجاد دوستی معمولا     به اندازه قابلیت آنها برای فهم ابرازات عاطفی دیگران محدود است .

کسانی که مبتلا به اوتیسم هستند اغلب از ناتوانی های دیگری هم رنج می برند که مربوط به یادگیری است

  و به همراه اوتیسم در فرد پیدا می شوند ولی هر فردی با چنین شرایطی در سطح معینی در فهم جهان پیرامون خود دشواری دارد.

 اتيسم نوعي اختلال رشدي است که با رفتارهاي ارتباطي و کلامي غيرطبيعي مشخص مي شود علائم اين اختلال در سه سال اول زندگي بروز مي کندیک بیماری رشدی تکاملی است . افراد با اوتیسم در ارتباط برقرار کردن با دیگران مشکل دارند یک بچه اوتیسمی به نظر خیلی کناره گیر می آید با چشمانش با دیگران ارتباط برقرار نمی کند . حرف زدن و بازی مثل بچه های دیگر انجام نمی دهد.  ممکن است یک سری حرکات و رفتارها را برای چندمین بار تکرار کند. این بیماری اولین بار در سال ۱۹۴۳ میلادی نام‌گذاری شد و پزشکان هنوز پیشرفت‌های بسیار کمی از آن موقع در بیماری آنها کرده‌اند. اوتیسم(درخودماندگی) یک بیماری روانی است که از ارتباط افراد با دنیای خارج جلوگیری می‌کند. به نظر می‌رسد قربانیان در دنیای خودشان به سر می‌برند و تا‌‌کنون پزشکان نتوانستند آنها را درک کنند . در گذشته بیماران مبتلا به اوتیسم یا در خودفرورفتگی یا نوعی عدم توجه به جهان بیرونی و پیرامونی را به عنوان نوعی ناهنجاری و اختلال اعصاب كه مدام وخیم تر می شود . می گفتند. اما امروزه معلوم شده است كه علل و عوامل به وجود آورنده این ناهنجاری هنوز كاملاً و به درستی مشخص نیست . با این حال جنبه توارث و ژنتیك بودن آن، فرضی قریب به یقین است.  این بیماری نخستین بار توسط دانشمندی به نام كانر معرفی شد. و به همین علت به نشانگان كانر نیز شهرت دارد. این بیماری در هر پانصد كودك گزارش شده است. و تعداد پسران در آن چهار تا پنج برابر بیشتر از دختران است .

اتیسم

اصطلاح اوتیسم یا در خودفرورفتگی به كودكانی اطلاق می شود كه با دنیای بیرون از لحاظ نگاه، گفتار، رفتار و ارتباط عاطفی با افراد هیچ ارتباطی ندارند. این سندرم  معمولاً از دوران كودكی و در دو سطح قبل از دو و نیم سالگی و بعد از سه سالگی بروز می کند. شاخصه اصلی این بیماری این است كه این كودكان گفتار ندارند و یك كودك عادی در یك سالگی تك واژه، در ۱۶ و ۱۵ ماهگی جملات كوتاه بدون فعل در سه تا چهار سالگی تقریباً زبان شبه بزرگسالان را دارد، ولی اوتیسم ها این روند تحول گفتار را طی نمی كنند و حتی در چهار سالگی كلمات را در حد چند واژه به كار می برند. ویژگی دوم آنها علاوه بر محدودیت خزانه لغات به كارگیری ضمایر به صورت معكوس است مثلاً من گفتم تو گفتی و یا اینكه جملات دیگران را عیناً تكرار می كنند.این كودكان حتی قبل از این كه گفتار پیدا كنند قادر به نگاه كردن مادر و تعقیب او با حركات چشم و لبخند زدن هم نیستند .

ويژگی اساسی اوتيسم اين است که توانايی کودک در پاسخدهی به ديگران ظرف سی ماه اول زندگی رشد نمی کند. حتی در اين سن کم،اختلال فاحش در مهارتهای ارتباطی کاملا محسوس است،به طوری که اين کودکان پاسخهای نامانوسی به محيطشان می دهند. آنها فاقد علاقه و پاسخدهی به ديگران هستند،و نمی توانند دلبستگی عادی ايجاد کنند.در نوباوگی،اين ويژگيها با ناتوانی آنها در بغل کردن،فقدان تماس چشمی،يا بيزاری کامل از تماس بدنی محبت آشکار می شوند. ممکن است سن اين کودکان نتوانند زبان را اصلا پرورش دهند،و اگر زبان فراگيری شود شود،معمولا به صورت پژواک گويی و يا به صورت ضماير معکوس آشکار می شود.اين کودکان به تغيير نيز بسيار ضعيف واکنش می کنند،خواه در امور روزمره آنها باشد يا در محيط شان.

 

 

خصوصیات و مشخصه های بیماران اوتیسم

اصرار بر حفظ نظم در امور و رفتارهای كلیشه ای در این كودكان به چه صورت است؟

این كودكان خیلی بیشتر از كودكان عادی كه تا حدی نسبت به امور شخصی خود پافشاری دارند، در این مورد اعتراض می كنند، دائماً مراقب این هستند كه كسی به وسایلشان نزدیك نشود و امورشان همان نظم خاص خود را داشته باشند در غیر این صورت گریه می كنند، جیغ می زنند و از خود واكنش های جدی نشان می دهند. علاوه بر این وجود واكنش های كلیشه مثل تكان دادن سر و نیم تنه و رفتارهای قالبی در این كودكان بسیار زیاد دیده می شود.

عكس العمل این كودكان هنگام جدا شدن از والدین تا چه حد غیرطبیعی است؟

یك كودك معمولی، تقریباً در حدود یازده ماهگی هنگام جدا شدن از والدین به خصوص مادر از خود بی قراری نشان می دهد، ولی این كودكان رفتارهای كاملاً سردی را در این هنگام از

خود نشان داده به طوری كه والدین را نگران می كنند. اضطراب جدایی از والدین در این كودكان به هیچ وجه مفهومی ندارد. این كودكان خیلی به مادر وابسته نمی شوند و در دنیای بسته خود گوشه گیری و انزوا را اختیار می كنند.

اغلب اوقات قربانیان توانایی‌ صحبت کردن،خواندن یا نوشتن را ندارند.  اما آنچه که در مورد این بیماری بیشتر غیر عادی است این واقعیت است که از سویی دیگر بسیاری از این کودکان توانایی استفاده از مغزهاییشان در راه‌‌ و روشهایی گوناگون را دارند که تقریبآ فوق بشری هستند یکی از مهارت‌های عادی این نخبگان درخودمانده محاسبه تقویمی است به این معنا که می‌توانند بگویند که در روزی از هفته در تاریخ خاصی چه اتفاقی می‌افتد.

برای نمونه جکی که ۴۲ ساله است هنگامی که اولین بار شروع به سخن گفتن کرد می‌توانست این کار را در ۶ سالگی انجام دهد وی توانایی این را داشت که با کمی تردید به شما بگوید چه روزی از هفته اول آوریل ۱۹۳۳ بود.اما اگر از او پرسید که چگونه این کار را می کنی به شما خواهد گفت:نمی‌دانم.

نداشتن ارتباط چشمی و محدود بودن ارتباط کلامی، از اولین نشانه های بیماری اوتیسم است.

در شروع بیماری کودک علاقه ای به وقایع اطراف خود حتی محرکات شنوائی ، محبت پدر و مادر و اطرافیان نشان نمی دهد. به طوری که بعد از مدتی پدر و مادر نسبت به شنوایی کودک مشکوک می شوند . آزمایش گوش نشان می دهد که شنوایی اختلالی ندارد. کودک صدا را می شنودولی نسبت به آن توجهی ندارد و به قول روانکاوان درک صدا را انکار می کند و وانمود می کند که صدایی را نشنیده است . در حالی که در مقابل بعضی اصوات آشنا به خوبی واکنش نشان می دهد و حتی ممکن است از شنیدن آن خوشحال شود . همین مسئله نمایانگر سالم بودن شنوایی است.

علائم این بیماری در سال های اول زندگی شروع می شود. والدین اغلب در سالهای دوم و سوم به ناراحتی کودک پی می برند ولی آنچه مسلم است بیماری حتماً قبل از سی ماهگی شروع می شود. ( وجه تمایز با اسکیزوفرنی زودرس کودکان).

هر شخص اُتيستيك مانند بقيه افراد جامعه داراي شخصيت مختص به خود است و مانند تمامي افراد خصوصيات خاصي را دارا مي باشد. بعضي از اين كودكان ممكن است كه از نظر گفتاري تأخير كمي داشته و بتوانند با كمي كمك، ارتباط كلامي مناسبي را با ديگران بر قرار كنند ولي همين كودكان ممكن است از نظر ارتباطات اجتماعي رفتار مناسبي را از خود نشان ندهند. گاهي اين كودكان براي شروع صحبت و تبادل كلامي ممكن است مشكل داشته باشند. افراد اوتيستيك معمولا در مكالمات يكطرفه رفتار مي كنند يعني فقط در رابطه با چيزي كه خود علاقه دارند صحبت مي كنند و از صحبتهاي طرف دوم چيزي نمي فهمند. در بعضي از اين كودكان خشونت و خود آزاري نيز مشاهده مي شود.

از مشخصات كودكان اُتيستيك عدم نشان دادن علاقه و عاطفه در رابطه با اطرافيان است. البته اين مورد هم مانند ساير موارد مي تواند استثناء نيز داشته باشد. ولي والدين نبايد به اين دليل از نشان دادن علاقه خود به كودك كوتاهي كنند. و بايستي عواطف خود را در برابر كودك به طور طبيعي بروز دهند. تا كودك از آنها به تدريج نشان دادن احساسات خود را بياموزد.

واقعیت برای یک فرد اوتیست یک مجموعه شرایط مغشوش و بهم ریخته از وقایع، افراد، محلات، اصوات و تصاویر است. برای چنین فردی به نظر نمی رسد که مرز، مفهوم یا نظم روشنی برای چیزی وجود داشته باشد.

 

تشخیص اوتیسم

 

هر چه زودتر اوتیسم در فرد تشخیص داده شود به همان اندازه شانس اینکه آن فرد کمک و حمایت مناسب را دریافت کند بیشتر خواهد شد.

 

بچه من به نظر خوب می رسد چگونه بفهمم که اوتیسم دارد؟ ما نمی دانیم این مشکل چگونه رخ می دهد ولی 20% بچه های اوتیسمی 1 تا 2 سال اول به نظر نرمال می آیند .  سپس دچار پس رفت

 می شوند. یعنی مهارتهای قبلی مثل حرف زدن را از دست می دهند.

 

چگونه اوتیسم تشخیص داده می شود؟

 

تست آزمایشگاهی برای تشخیص آن نداریم. وقتی تشخیص داده می شود که بچه مثل همسن هایش نتواند

آنچه از افراد انتظار می رود راانجام بدهد. اگر دکتر تشخیص اوتیسم بدهد بچه را به روانشناس کودک ارجاع می دهد و متخصص او راتست می کند. از نظر علائم اوتیسم .

راه آسان برای تشخیص اوتیسم در كودكان

محققان مى گويند با استفاده از يك دفتر يادداشت كه مادر درآن رفتار كودكش را ثبت مى كند مى توان بيمارى اوتيسم را در سنين پايين تشخيص داد . به گزارش ايسنا واحد علوم پزشكى تهران به نوشتة پايگاه اينترنتى دانشگاه مك مستر، پژوهش‌ها نشان مى دهد در صورتى كه مادران با دقت رفتارهاى كودك خود را از شش ماهگى ثبت كنند، مى‌توانند وجود اوتيسم را در كودكان تشخيص دهند. به گفتة پزشكان، كودكان مبتلا به اوتيسم تا شش ماهگى رشد كاملاً طبيعى دارند و پس از آن رشد اجتماعى آنان مسير غيرطبيعى را آغاز مىکند.

 نشانه‌هايي براي تشخيص زود هنگام اتيسم در كودكان:

عدم صداسازي و يا اصطلاحا قان و قون و حركات بيانگر معنادار در سن يك سالگي

عدم استفاده از تك كلمه و نداشتن ارتباط گقتاري تا 16 ماهگي

عدم استفاده از تركيبات 2 كلمه‌اي تا سن دو سالگي

نسبت به نام خود و صدا زدنش بي‌تفاوت باشد

فقر مهارت‌هاي اجتماعي و زباني

تماس چشمي ضعيف

چگونگي استفاده و بازي با اسباب‌بازي‌ها را نمي‌داند

وابستگي شديد و عجيب به اشيا و يا اسباب‌بازي خاص

لبخند نمي‌زند

اغلب به نظر مي‌رسد كه داراي مشكل شنيداري است

در صورت وجود هركدام از نشانه‌هاي فوق در اولين فرصت كودك خود را به متخصصين ‌اطفال ،‌مغز و اعصاب و يا گفتاردرماني معرفي كنيد.

 

درمان اوتیسم

ما ميدانيم که اين کودکان تحريکات حسي را به گونه اي متفاوت درک مي کنند که موجب اشکال در ابراز محبت و برقراري ارتباط عاطفي در آنها مي گردد. اما به هر حال اين کودکان مي توانند محبت کنند. در صورتيکه اين کودکان را باور کنيم قادر به داد و ستد عاطفي با آنها هستيم.

تعدادي از روشهاي درماني - توانبخشي شامل موارد زير هستند:

 

دارو درماني - رفتار درماني - گفتار درماني

 

باورهاي غلط درباره اتيسم:

کودکان مبتلا به اتيسم هرگز ارتباط چشمي برقرار نمي کنند

- کودکان اتيستيک نبوغ دارند -کودکان مبتلا به اتيسم صحبت نمي کنند.

کودکان اتيستيک قادر به نشان دادن محبت خود نيستند

- اتيسم يک بيماري رواني است.

- منظور از پيشرفت اين کودکان يعني اينکه کاملاً شفا يابند

کودکان مبتلا به اتيسم نمي توانند به ديگران لبخند بزنند. 

کودکان اتيستيک تماس جسمي محبت آميز برقرار نمي کنند.

آیا به افراد اوتیستی می توان کمک کرد؟

آموزش و پرورش ویژه و یا حمایت با برنامه واقعا می تواند در زندگی فردی که اوتیست است تاثیر بگذارد و به او کمک کند تا توانایی های خود را به حداکثر ممکن رشد داده و  بیشترین قابلیت های دوره بلوغ خود را بدست آورند.

 

اختلال اوتیسم درمان خاصی ندارد. مصرف آرامبخش ها از بیقراری كودك جلوگیری می كند. روان درمانی نیز بخصوص بصورت رفتار درمانی برای كمك به این افراد لازم است.